dot dot
dot
เนื้อหาภาษาไทย
dot
bulletNews and Events
dot
Newsletter

dot


จอประสาทตาฉีกขาด

 คุณเคยมีอาการเหล่านี้ไหม...มีจุดดำลอยไปมาในตา เหมือนหยากไย่ หรือลูกน้ำ (floaters) มีแสงวาบในตาคล้ายฟ้าแลบ หรือหิ่งห้อย (flashing)

อาการข้างต้นอาจเกิดจากน้ำวุ้นตาเสื่อม (vitreous degeneration) ซึ่งเป็นภาวะที่ไม่อันตรายก็ได้ แต่ก็อาจเป็นอาการเตือนของโรคที่รุนแรง อันตรายต่อการมองเห็น อย่างเช่น จอตาฉีกขาด หรือจอตาหลุดลอกได้ คนไข้ที่มีอาการนี้จึงควรได้รับการตรวจขยายม่านตาเพื่อดูจอประสาทตาโดยจักษุแพทย์ครับ

โรคจอตาลอกเป็นโรคหนึ่งที่อาจทำให้เกิดการสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร การสังเกตพบอาการและทำการรักษาในระยะเริ่มแรก จะช่วยลดโอกาสการสูญเสียได้ เมื่อมีจอตาลอกส่วนที่ลอกหลุดจะไม่สามารถรับภาพได้ทำให้เห็นเป็นส่วนมืดเหมือนม่านบังตา บางคนเห็นภาพบิดเบี้ยวมัวเป็นคลื่นเหมือนมองใต้น้ำ หากมีอาการดังกล่าวควรรีบพบจักษุแพทย์เพื่อทำการตรวจรักษา

จอตาลอกแบ่งออกเป็นประเภทตามลักษณะพยาธิสภาพได้ 3 แบบ ซึ่งมีสาเหตุ การดำเนินโรค และการรักษาแตกต่างกัน

1. แบบแรกคือ จอตาลอกหลุดที่มีรูฉีกขาดของจอตา (rhegmatogenous retinal detachment) เป็นแบบที่พบมาก มักพบในคนที่มีน้ำวุ้นตาเสื่อม ซึ่งมีอาการนำคือ จุดดำลอยในตา และแสงวาบในตา ความเสี่ยงมีมากขึ้นในคนที่มีสายตาสั้นมาก เคยมีอุบัติเหตุ หรือการผ่าตัดภายในลูกตามาก่อน ด้วยเหตุนี้ในผู้มีอาการน้ำวุ้นตาเสื่อม ผู้สูงอายุ และผู้มีความเสี่ยงข้างต้น ควรพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจคัดกรองว่ามีรอยฉีกขาดของจอตาหรือไม่ เพื่อทำการรักษาป้องกันก่อนที่จะมีจอตาลอก โดยหากแพทย์พบว่ามีจอตาฉีกขาดโดยยังไม่มีการลอกหลุด แพทย์จะให้การรักษาด้วยการเลเซอร์ หรือจี้เย็นเพื่อสร้างแผลเป็นทำให้จอตาส่วนนั้นแข็งแรง ป้องกันการหลุดลอก เพราะหากมีจอตาลอกแล้ว ส่วนที่มืดไปแล้ว อาจไม่สามารถกลับมาเห็นเหมือนเดิมได้ หากมีการลอกหลุดแล้ว การรักษาคือการผ่าตัด ซึ่งมีเทคนิกการผ่าตัดหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับลักษณะการลอกหลุดนั้นๆ ต้องพักยาวโดยการนอนคว่ำหน้า 2สัปดาห์ อาจต้องมีการใส่แก๊ซ ทำให้ไม่สามารถเดินทางด้วยเครื่องบินได้ เสี่ยงต่อต้อหิน ต้อกระจกตามมา หรือใส่น้ำมันซิลิโคนในตาซึ่งก็ต้องมีการผ่าเอาน้ำมันออกอีก

2. แบบที่สองคือ จอตาลอกหลุดจากผังผืดดึงรั้ง (tractional retinal detachment) การลอกหลุดชนิดนี้ส่วนมากเกิดในผู้ป่วยเบาหวานขึ้นตาระยะท้าย หรืออาจเกิดได้ในโรควุ้นตาอักเสบ เด็กคลอดก่อนกำหนดที่มีผังผืดดึงรั้งในตา ฉะนั้นผู้มีความเสี่ยงเช่นคนที่เป็นเบาหวาน ต้องได้รับการตรวจตาตามนัดตลอดชีวิต แม้การมองเห็นจะดี ก็อาจมีโรคจอตาเบาหวานซ่อนอยู่ ทำให้เกิดการสูญเสียสายตาอย่างฉับพลัน และถาวรได้ โรคดังกล่าวจะทำให้มีผังผืดเกิดขึ้นบริเวณเหนือจอตา และวุ้นตา พอผังผืดหดตัวจะเกิดแรงดึงที่จอตาทำให้หลุดลอกได้ การรักษาคือการผ่าตัด โดยจักษุแพทย์เฉพาะทางด้านจอตาและวุ้นตา เพื่อลอกเอาผังผืดที่ดึงรั้งนั้นออก

3. แบบสุดท้ายคือ จอตาลอกหลุดแบบน้ำขัง (exudative retinal detachment) จอตาลอกลักษณะนี้จะไม่มีรูฉีกขาดหรือการดึงรั้งที่จอตา ผู้ป่วยอาจมีตามัวเป็นม่านปิดจากบนลงล่าง นอนหงายอาจมัวมากขึ้น ซึ่งเป็นจากการที่มีน้ำเซาะขังใต้จอตา และกลิ้งไปมาได้ตามการเคลื่อนไหวของศีรษะ โรคนี้มีต้นเหตุได้จากหลายโรค เช่นการอักเสบที่จอตาและชั้นคลอลอยด์ใต้จอตา ตาขาวด้านหลังอักเสบ เส้นเลือดในจอตารั่วผิดปกติ หรือโรคก้อนเนื้อ มะเร็งในตา มะเร็งในร่างกายระยะท้ายที่มีการลุกลามเข้าในตา เป็นต้น ซึ่งการรักษาโรคจอตาลอกแบบน้ำขังนี้ จักษุแพทย์ และแพทย์หน่วยอื่นๆจะร่วมกันหาสาเหตุโรค และดำเนินการรักษาจากต้นเหตุ เช่นหากมีมะเร็งก็ต้องให้เคมีบำบัด หรือฉายแสงเป็นต้น ฉะนั้นผู้ที่มีโรคเนื้องอก หรือมะเร็งในระยะท้ายอาจติดต่อรับการตรวจคัดกรอง หรือหากมีอาการเป็นที่น่าสงสัยก็ควรพบจักษุแพทย์โดยเร็ว

จะเห็นได้ว่าโรคจอตาลอก เป็นโรคอันตรายอย่างหนึ่งของตา และถือเป็นภาวะกึ่งฉุกเฉิน (urgency) ด้านการมองเห็น เมื่อเป็นแล้วผลการรักษาไม่ดีมากนัก ในเรื่องการมองเห็น เพราะฉะนั้นผู้มีความเสี่ยงจึงควรให้ความใส่ใจ และอาจรับการตรวจคัดกรอง หรือตรวจตั้งแต่เนิ่นๆถ้ามีอาการสงสัย เพื่อการรักษาที่รวดเร็ว ป้องกันการลุกลามได้

เรื่องและภาพจาก Facebook สุขภาพตาโดยราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แหง่งประเทศไทย







Copyright © 2010 All Rights Reserved.